Kışın Karavanda Elektrik Sorunu YAŞAMAMAK için neler yapabiliriz?
Kışın karavan yaşamının zorluklarından biri de enerji meselesi olabilir. Başka karavanların da olduğu bir yerdeysem, muhakkak bir “enerji sorunu” muhabbetine denk geliyorum. Genelde yeni başlayan karavancılar ve emmi karavancıların ortak derdi gibi görünüyor. Konu hep aynı, cevaplar ise genelde yanlış ya da eksik bilgilerle dolu. 🙂
Karavanda sonbahar ve kış aylarında, daha doğrusu güneşli gün sayısının az olduğu aylarda, enerji sorunu yaşıyor ve çözüm aramaya çalışıyorsanız; komşu karavancıların solar bilgilerinden tatmin olmamışsanız, cevabı bulmak için 500 dakikalık YouTube videoları izleyemem demiş ve bir şekilde bu yazıya ulaşmışsanız; dört yıldır her hava şartında karavanda yaşayan bir arkadaşınız olarak size kısaca cevabı söyleyeyim, kaliteli ve yeterli donanım bu sorunu çözer!
Kışın enerji sorunu yaşamanın temel sebebi, günlerin kısa, genellikle bulutlu ve güneş varken de güneş ışınlarının panellere yeterince dik açı ile gelememesi ile ilgilidir. Güneş ile yeterince beslenemeyen solar, aküyü doyum noktasına ulaştıramadan hava kararır ve aküde depolanan mevcut enerji ile gündelik alışkanlıklarımıza devam eder ve akünün kritik seviyenin de altına inmesine sebep oluruz, ertesi gün güneşten yine beslenemeyen -vitaminsiz kalan- akü giderek can çekişir. Voltajı diplerde gezinen akü, bir noktadan sonra borç batağından kurtulamayanlar gibi iflas eder. Aküler aynı birer canlı gibidir, aç kalmaya gelemezler.
Eğer solar donanımınız iyi bir karavan deneyimi için yeterli değilse yapabileceğiniz iki şey var:
1- Donanımı güçlendirmek / yenilemek
2- Mevcut donanım ile maksimum verimi yakalamaya çalışmak
İkinci seçenek kulağa hoş geliyor değil mi? 🙂 Hadi bakalım, eldeki imkanlarla sorunu çözebilecek miyiz görelim.
Işıklı göstergeler!
Bilgi ekranları, voltmetreler, butonlardaki ledler… Hepsi birer enerji aşırıcısıdır. Ufak ufak çekerler. Ben bu tarz aletleri mazot deposundaki deliğe benzetirim. Çaktırmadan eksiltirler. Tabii ki bu aletleri kullanmayın demiyorum, fakat sürekli de açık kalmalarına gerek yok. Bir anahar koyarak görmek istediğinizde açıp bakabilir sonra da kapatırsınız. Hem gece maksimum karanlığı sağlayabilmek için de güzel olur.
Elektrik motorlu kayar kapı!
Bu kapılar motokaravanları ilgilendiren bir konu. Hem güzeller hem gereksizler. Ben en çok başka karavanların yanında kalırken iyi ki var diyorum. Sessizce açıp kapatırken kimseler rahatsız olmuyordur. Diğer türlü manuel kapatmak için hızlıca ittirmek ve kapıyı yuvasına yapıştırmak gerekiyor. Bazen defalarca kapılarını açıp kapatanlar oluyor. Bu sesleri sevmiyorum! Tabii ki bunu düşünerek elektrik motoru koydurmadım, aracı ilk aldığımda mevcutta vardı ve kilit sistemleri sökülmüştü. Ben de masraf olmasın diye kullanmaya devam ettim. 🙂
Tüketim canavarı olmasalar da anlık 8-10 amper çekiyorlar. Eğer eğim de varsa çekilen akım biraz daha artıyor. Kışın bir de kapılar çok fazla açık tutulmuyor içerisi soğumasın diye. Haliyle bu kapılar sık sık açıııılıyor kapanıyor. Eğer gün içinde bu tüketimlerden kurtulmak istiyorsanız, kayar kapı motorunuzun orada bir kol vardır, onu çektiğinizde motorun dişlisini kapının üzerindeki dişliden ayırır ve böylece kapı manuel açılır kapanır hale gelir. Kapıyı tüketim olmasın diye bu şekilde kullanabilirsiniz! Tabii kilitlemek için yine eski haline getirmeniz gerekir.
Buzdolabı!
İçeriyi sıcak tutmaya çalıştıkça buzdolabı da ister istemez bu durumdan rahatsız olacak ve sürekli kendini soğuk tutmaya çalışacaktır. Eğer buzdolabını dışarı koymak istemiyorsanız, yapabileceğiniz en iyi şey buzdolabını minimum seviyeye kadar düşürüp, bozulabilecek gıdaları günlük tüketerek karavanın enerjisini korumaya büyük ölçüde yardımcı olabilirsiniz. Hatta kapalı havalarda buzdolabını da kapatmayı düşünebilirsiniz. Buz yapma özelliğini devreden çıkarmak da alternatif bir seçenek.
Soğuk Hava
Aküler sıcağı da soğuğu da sevmezler, yazın da kışın da nazlanırlar. 🙂 Soğuk havaların aküyü mimimum seviyede etkilemesi için akülerin bulunduğu ortamı izolasyonlu bir sekilde koruma altına alabilirsiniz. Karavanlarda zemin en soğuk yerlerdendir. Özellikle yaşam alanı dışında kalan zemindeki depolama alanları kışın buzdolabı niyetine kullanılabilecek kadar soğuk olur. Akünüz de böyle bir yerdeyse, o bölgeyi biraz daha sıcak tutmaya çalışabilirsiniz. Akünün zeminine izolasyon takviyesi işe yarayacaktır.
Enerji Kayıpları
Uzun kablo ağlarından oluşan sistemlerden kaçının. Ne kadar kısa ve az kablo, o kadar az sorun ve tasarruf!
Panelleriniz seri mi paralel mi bağlı?
Zayıf ışık koşullarında seri bağlantı daha iyidir. Bulutlu günler veya düşük ışık koşulları, seri kablolamadan yararlanır. Daha detaylı bilgi için: tıklayınız
Lüzumsuzsa Söndür!
Gereksiz tüketimleri kapatın. Kapalı olan fakat bekleme modunda duran ekipmanlar ufacık da olsa akım çekerler, anlık tüketim 24 saat ile çarpıldığında bir günde ne kadar enerji kaybı yaşadığınızı anlarsınız. Buna benzer 5-6 tane ekipman varsa, kaybın hiç de azımsanmayacak kadar büyük olduğunu göreceksiniz. Kısacası sadece kullanacağınız zaman enerjiye bağlayın, işiniz bitince de bağlantıyı kesin!
İnverter
İnverter kullanılmadığı zaman kapalı konumda kalmaldır. Eğer sürekli bununla uğraşmak istemiyorsanız bazı inverterlerin ekonomi modları vardır. Sadece bir cihaz enerji çekmek istediğinde otomatik olarak açılırlar, cihaz kapanınca inverter de kapanır. Benim kullandığım Victron inverter tam olarak bu şekilde çalışıyor. Test etmek için bir gün inverteri sürekli açık tuttum. Farklı bir günde de ekonomi modunda bıraktım. İki farklı günde de tüketimlerim aynıydı, ama inverterin sürekli açık olduğu gün 6 amper daha fazla tüketilmişti. Eğer inverterinize ulaşmak kolay değilse, uygun bir noktaya kadar kablo çekip bir anahtar bağlayabilirsiniz, çoğu inverter anahtar takılabilmesine izin veriyor.
Açılı Paneller
Paneller dik gelen güneş ışınlarını severler! Eğer panel takviyesi yapmak istemiyorsanız, yapabileceğiniz en güzel şey panellere açı vermektir. Güneş çıkar çıkmaz performansı bir şekilde hızlıca doldurur.
12v in – 220v out
Mümkün olduğunca 12 volt kullanın. 220 volt kullanımı için inverter devreye gireceği için, çalıştırılan elektrikli aletin haricinde bir de inverterin tüketimi olacaktır.
Isıtıcı
Kuru tip dizel ısıtıcı kullanıyorsanız, sürekli devreye girmemesi için iyi bir izlosyon yapabilirsiniz. En çok ısı kaybı yaşanan camlara, izolasyon malzemesi koyarsanız, içerisi daha sıcak olacaktır. Isıtıcı da daha seyrek deveye gireceği için tüketim olmayacaktır.
Evet, şimdi bazı iyileştirmeler yaparak yeniden akü durumunu gözlemlemeye devam edin. Zaruri günlük tüketimlerinizi hesaplamaya çalışın, eğer ne yaparsanız yapın günlük şarj edilen amper, tüketilen amperden daha fazla olamıyorsa, sisteminizi yavaş yavaş güçlendirme yoluna girebilirsiniz.
