Karavanda Güneş Paneli Seçimi

Özellikle yolda çok fazla zaman geçirmeyi ve karavanda uzun süreli yaşamayı planlıyorsanız, güneş panellerine sahip olmanın birçok faydası vardır.

 Belki destansı bir yolculuğa çıkmak üzeresiniz veya belki de Türkiye’nin doğal güzellikleri ile ilgileniyorsunuz. Karavandan beklentiniz ne olursa olsun güneş panelleri, karavan sahibi ve gezegen için değerli bir yatırımdır.

Ayrıca unutmayın, uzun vadede paradan tasarruf ederken, şebeke elektriğinden kurtulup temiz enerji üretmenin mutluluğu da paha biçilemez.

Güneş paneli seçerken akılda tutulması gereken birkaç önemli detay vardır. Yazının devamında güneş paneli tiplerini detaylıca anlatmaya çalışacağım.

• Güneş Paneli Tipleri: Sert, Esnek
• Konumlandırmaya Göre Güneş Panelleri: Sabit, Portatif
• Güneş Paneli Hücre Tipi: Monokristal, Polikristal, Amorf
• Bir Karavan için Kaç Güneş Paneline İhtiyacınız Var?
• Güneş Panellerinizi Daha Verimli Hale Nasıl Getirirsiniz?
• Güneş Paneli Bağlantı Türleri: Seri & Paralel

Panel Tipleri: Sert Panel mi Esnek Panel mi?

Avantajları:

• Geniş boyut yelpazesi
• Daha dayanıklı
• Watt başına daha ucuz
• Güneşe doğru konumlandırmak kolay

Performans ve dayanıklılık söz konusu olduğunda, Sert Güneş Panelleri paranızın karşılığını en iyi şekilde alır.

Avantajları

• Düşük profil
• 30 dereceye kadar bükülebilir
• Daha hafiftir

Dezavantajları

• Çizilmeye eğilimli
• Daha kısa ömür

Güneş panelleri, tüm panel tutarlı ışık aldığında en iyi sonucu verir . Esnek panellerde, paneli ne kadar çok bükerseniz, güneş panelinin bir kısmı daha az doğrudan ışık alacağından, o kadar az verimli olacaktır.

Esnek güneş panelleri kullanmanın avantajları:

• Sert güneş panelleri, çerçevelerinden ve yüksekte durmalarından dolayı dışarıdan bakıldığında fark edilebilir. Bir karavan olduğunu belli etmek istemeyenler için esnek paneller bu açıdan avantajlıdır. Dışarıdan bakıldığında bir karavan olduğu direkt belli olmaz.
• Tavanda kullanılabilir düz yüzey alanı kısıtlı olanlar, kavisli ve eğimli bölümleri değerlendirmek için esnek panel kullanabilir.
• Paneli bağlamak için tavanda çok fazla iş yapmak istemeyen veya delik açmak istemeyen biri esnek panelleri eminim sevecektir.

Konumlandırmaya Göre Güneş Panelleri

1- Sabit Güneş Panelleri

Sabit güneş panelleri, karavanın üstüne kalıcı olarak monte edilir. Güneş ışığını doğrudan almak için eğim bağlantıları kullanılabilir.

Güneş enerjinizi planlarken, güneş panellerinin en iyi performansı soğukken gösterdiğini unutmayın. Hava hareketi için panel ile tavan arasında bir boşluk bırakmak iyi bir fikirdir. Panelleri doğrudan tavana monte etmek veya yapıştırmak, alt tarafta soğutma hava akışını kaybetmesine sebep olur.

Bu şekilde hava akışının sağlanması, sert panellerin esnek türe göre bir avantaja sahip olmasının bir başka nedenidir. Çoğu sert güneş paneli, çerçeve içinde yerleşik bir miktar boşluk ile birlikte gelir. Çerçeve ile tavan ile arasında yaklaşık 5 cm kadar boşluk kalması iyi bir hava akışı için yeterli gelecektir.

Sabit panellerin artıları:

• Güneş olduğu sürece hep enerji toplarla
• Çalınması portatif panellere göre daha zordur.
• Karavana bir nevi gölge oluştururlar.

Sabit panellerin eksileri:

• Optimum verimlilik elde etmek için konumlandırılmaları daha zordur. En fazla hareketli bağlantı ayakları kullanarak güneşe doğru açısını ayarlayabilirsiniz, fakat gölgedeyken elinizden bir şey gelmez.
• Tavan çizginizi yükseltir, bazı alçan tüneller ve ağaçlarla kaplı yollarda çerçeveli sert paneller problem olabilir.
• Çoğu panel “gizliliği” azaltır, ben karavanım diye bağırır.
• Tavan yerleşimi seçeneklerinizi azaltır. Tavanda kısıtlı alanınız varsa bu alanı da güneş paneli gasp eder.
• Şarj için aracınızı güneşe park etmelisiniz, yaz sıcağından bu daha da çekilmez hale geliyor.

2- Taşınabilir Güneş Panelleri

Taşınabilir güneş panelleri, aracınızda sakladığınız ve park ettiğinizde dışarı çıkardığınız taşınabilir bir güneş panelidir aslında. Kamp alanında telefon veya dizüstü bilgisayar şarj etmek gibi az miktarda güç elde etmek istiyorsanız, bunlar uygun ve masrafsız bir seçimdir.

 Taşınabilir Panellerin Artıları:

• Büyük şarjlara ihtiyacı olmayanlara veya bütçe rahatlığı olmayanlar için daha kolay ve daha ucuz.
• Karavanınızı kullanmadığınız, park edili zamanlarda aracınızın dışında hırsızların ilgisni çekecek bir şey bulunmaz.
• Her türlü irili ufaklı araçta kullanılabilir, yeter ki taşıyacak yer olsun.
• Karavanınız gölgede park halindeyken güneşi gören portatif panel, aküleri şarj eder ve siz de güneşten direkt olarak etkilenmezsiniz.

Taşınabilir Panellerin Eksileri:

• Her kampta paneli çıkarıp kurmanız gerekiyor.
• Bazen uzun bir kablo düzeneği gerekebilir.
• Seyahat ederken karavanın içinde yer kaplar, özellikle 200W’ın üzerindeki paneli taşımak dertli olabilir.
• Hareket halindeyken aküler güneş enerjisiyle şarj edilemez.
• Şehirde kullanmak için pek uygun değildir.

Güneş Paneli Hücre Tipi

Monokristal vs. Polikristal vs Amorf Güneş Panelleri

Güneş panelleri hücre tiplerine göre ayrılırlar, hepsinin kendine özgü ayrı özellikleri vardır ve her zaman karavancılar arasında bir türün diğerinden daha “verimli” olduğunu duyacaksınız, muhtemelen bu duyduklarınız kafanızı karıştıracak. 🙂

Ancak verimlilik konusunu çoğunlukla panelin boyutunu belirler. Elinizede 200W panel varsa, teknoloji ne olursa olsun 200 watt 200 watt’tır. 

Monokristal  paneller en verimli olanlardır. Daha az yer kaplarlar, ancak biraz daha pahalıdırlar.

Polikristal  paneller watt başına daha ucuz ve boyut olarak daha büyüktür. Monokristal paneller gibi uzun ömür ve dayanıklılık özellikleri yine geçerlidir. 

Amorf  paneller diğer ikisinden biraz farklıdır. Watt başına daha pahalıdırlar. Bu paneller bulutlu havalarda en iyisidir ve kısmi gölgeden diğer türler kadar ciddi şekilde etkilenmez. Bu paneller aynı zamanda esnek olduklarında bile oldukça dayanıklıdır, bu nedenle onları genellikle sırt çantalarına ve kumaş eşyalara dikilmiş halde de görebilirsiniz.

Bir karavan için en iyi güneş panelleri verimlilik ve küçük boyut sebebiyle Monokristal panellerden oluşur.

Bir Karavan İçin Kaç Güneş Paneline İhtiyacınız Var?

Bunu belirlemek için öncelikle elektroniklerinizin ne kadar güç kullandığını bulmanız gerekir. 

Elektronik cihazlarınızın her birini ayrı ayrı hesaplayın. Daha sonra size güneş enerjisi sisteminizin boyutu, akü gereksinimleri, invertör boyutu ve şarj kontrol cihazı boyutu hakkında bir fikir verecektir. 

Rakamları güneş paneli ihtiyaçlarınızın biraz üzerinde olduğunu görebilirsiniz; fakat bunu planlama aşamasında bilmek, yoldayken bilmekten çok daha iyidir! 

İyi bir verim için MPPT ve Monokristal ikilisini tavsiye ederim.

Güneş Panellerinizi Daha Verimli Hale Nasıl Getirirsiniz?

Hava koşulları

Bir güneş paneli kurduktan sonra, konu güç toplamaya geldiğinde hava durumu en büyük endişe ve bazen baş ağrısı olacaktır. 🙂

Panellerinizi temizlemek önemlidir. Kar ve toz, topladığınız güç miktarını büyük ölçüde azaltabilir. Panellerinizin kir ve kalıntı içermediğini belirli aralıklarla kontrol etmenizde fayda var.

Temiz bir panel ile kirli panelin verim farkını merak edenlere şu yazımı öneriyorum: Güneş Paneli Temizlenmeli mi?

Güneş panellerinin açısı

Eğer güneş panelinizin açısını manuel olarak ayarlayabilme şansınız varsa, panelinizi güneş ışınlarını dik alacak şekilde takip etmesini sağlayabilirsiniz. Bu size en az %25’lik bir verim artışı sağlayacaktır. Bu arada taşınabilir güneş panelleri, tasarımı gereği zaten istenildiği açısı ayarlanabilir.

Gölge

Paneller hakkında bilinmesi gereken bir diğer önemli şey de çoğu güneş enerjisi teknolojisinin gölgeye karşı çok hassas olmasıdır. Panellerinizdeki küçük karelerin her biri, bir tanesi bile gölgede kaldığında tüm sıra enerji üretemeyecek şekilde kablolanmıştır. Bu nedenle, panelin belirli bir kısmı gölgede kalırsa ciddi verim kaybı yaşanır.

Güneş Paneli Bağlantı Türleri: Seri & Paralel

Akülerde olduğu gibi, paneller de paralel veya seri olarak bağlanabilir! Peki ne anlama geliyor? 

Paralel olarak bağlanan paneller, tüm (+) kablolarını tek bir yerde toplar ve şarj kontrol cihazına takarsınız. Aynı şekilde tüm (-) kablolar da tek bir yerde toplanır ve şarj kontrol cihazına takarsınız.  Bu, voltajı aynı tutar, ancak şarj kontrol cihazına giden amperi artırır. 

Örnek vermek gerekirse;

200W panelin 9,5 Amper ürettiğini ve 21 volt olduğunu varsayalım. Bu panelden elinizde üç tane var ve siz paralel bağlantı yapmak istiyorsunuz. Her panelden bir tane (+) bir tane (-) kablo çıkar. Siz 3 tane (+) kabloyu birleştirir ve tek bir (+) kablo haline getirirsiniz. Aynı şekilde 3 tane (-) kabloyu da birleştirip tek bir (-) kablo haline getirirsiniz. Finalde tek (+) ve tek (-) kablo olur ve bu kabloları şarj kontrol cihazında ilgili yerlere bağlarsınız.

Böylece;

21 volt aynı şekilde kalır, amper değeri 3 kat artar yani 9,5 x 3=28,5 Ah

Yani paralel bağlama sonucu rakamlar şöyle olur: 21 volt – 600w – 28,5Ah

Seri kablolama ise noel ışıkları gibidir. Bu yöntem voltajı arttırır ancak amperi aynı tutar. 

Yani; peşpeşe üç panel birbirine bağlanır. Sırasıyla, birinci panelin (-) kablosu ile ikinci panelin (+) kablosu birleşir, ikinci panelin boşta kalan (-) kablosu ile üçüncü panelin (+) kablosu birleşir. Bağlantılar yapıldıktan sonra açıkta birinci panelin (+) kablosu ile üçüncü panelin (-) kalır. Ve biz de bu iki kabloyu şarj kontrol cihazına bağlarız.

Seri bağlama sonucu önceki örnekte kullanılan panellerin rakamları şöyle olur: 63 volt – 600w – 9,5Ah Yani amper değeri aynı kaldı, ama 21 volt üç kat arttı.

 Peki hangi yol daha iyi?

Güneş Panellerinin Seri Bağlanması

• Sigortalara ve kablolamaya gerek yok, daha basit ve daha ucuz.
• Amperden ziyade daha yüksek voltaj, sistemin daha verimli olduğu anlamına gelir.
• Zayıf ışık koşullarında seri bağlantı daha iyidir. Bulutlu günler veya düşük ışık koşulları, seri kablolamadan yararlanır. Paneller yalnızca 13V çıkış verecek kadar güneş alıyorsa, paralel olarak iki panel pilleri 13,8V’de düzgün şekilde şarj etmek için yeterli voltaj vermeyecektir. Seri olarak kablolama yapıyorsanız, uygun bir şarj için 26V elde edersiniz. Tabii ki burada kaliteli bir MPPT devreye giriyor.

Güneş Panellerinin Paralel Bağlanması

• Çoğu PWM kontrol cihazı paralel kablolamaya ihtiyaç duyar. Bu şarj kontrolörleri, akülerden yalnızca biraz daha yüksek bir giriş voltajına sahiptir. 
• Bazı gölge koşullarında paralellik daha iyidir. Bir panel gölgeli ve diğeri değilse, güneşte panelden hala tam voltaj aldığınız için çok fazla güç kaybetmezsiniz.
• Paralel güneş enerjisi, daha büyük kablolara, sigortalara ve birleştiricilere ihtiyaç duyar. Birinin kısa devre yapması durumunda her bir panel birleştirici bağlantı noktasında sigortalanmalıdır. Amperi artırdıkça kablolama daha büyük olmalıdır.

Bana göre, daha az karmaşıklık ve daha yüksek verimlilik nedeniyle seri kablolama en iyi kurulumdur. Küçük bir sisteminiz ve PWM kontrol cihazınız varsa, paralel kablolama sizin için daha iyi olabilir – tabii her şeyi doğru şekilde sigortaladığınızdan emin olun.

Karşılaştırmalı Seri vs Paralel bağlantı testi

Güneş paneli ve diğer şarj sistemlerini satın almak, hatta Adana yakınlarındaysanız montaj işlemlerini yaptırmak isterseniz Solitek Enerji‘yi tercih edebilirsiniz.

• +90(322) 290 21 21
•  info@solitek.com.tr