Orta Asya’dan döndükten sonra artık yeter, bir karavan yapayım dediğimde maliyet kalemi oldukça makuldü. Sizleri üzmemek için Sprinter’ımı kaç para aldığımı söylemeyeceğim. 🙂 O zamanlar da şikayetçiydik ama ehvenişer günlermiş, 2019 son güzel yıllarmış gerçekten.
Velhasıl, burada rakamlardan çok aşamalardan ve ne yapılması gerektiğinden bahsedeceğim.
Söylemeden geçemeyeceğim; en iyi karavan, her şeyi kusursuz olan karavan değil, içinde yaşanan ve mecaralarınıza eşlik eden karavandır.
Kısacası detayların kusursuzluğuna takılıp, karavan yaşantınızı geciktirmeyin. Temel yapıları tamamlayıp, mümkün olan en pratik yöntemleri uygulayarak karavanınızı içinde yaşanır hale dönüştürün.
Ben minibüs olarak aldığım Sprinter’ımı ailmin evinin bahçesinde 7 günlük bir çalışma sonrası temel işlemleri (koltuk sökme, pas giderme, izole etme, iç kaplama yapma) bitirince yere bir yatak hazırlayıp yola düşmüştüm.
O gün bu gündür yollardayım. Tüm eksiklerimi yolda tamamlamaya devam ediyorum. Mesela hala bir su depom yok, iki ufak bidon yetiyor. İlk güneş paneli, şarj regülatörü ve inverter ile ikinci senemde tanıştım.
İlk etapta karavanın aküsü ile idare ettim. 🙂
İlk Aşama: Dönüşüm Yapılacak Aracı Satın Alma
Sanırım en zor konulardan biri bu diyebilirim. Dönüşüme değecek bir araç bulabildiyseniz ne mutlu size.
Ekonomik bunalımlar sonrası çöp denilecek araçlar bile çok çılgın rakamlara satıılmaya başladı. Gerçekten çok kötü araçlar hala tedavülde.
Umarım emek vermeye değebilecek bir araç bulabilmiş ve ilk aşamayı geçebilmişsinizdir.
Dönüşüme Hazırlık
Eğer benim gibi bir van aldıysanız ve dönüştürüp karavan olarak kullanmak istiyorsanız; panelvan için ön ve arkayı ayıran bölümü kaldırmanız gerekli.
Bir minibüs aldıysanız, koltuklarını ve varsa koltuk raylarını sökerek aracı bomboş hale getirebilirsiniz.
Tabii iç döşmeleri de sökmeyi, aracının içini tamamen sökmek de yapılacaklar listsinde. Yani minibüse ya da panelvana daiir ne varsa içinde çıkarın.
İçinden çıkarırken de kibar davranın ve çıkan parçaları satmayı deneyin! Ben ne kadar eski görünseler de ilk güneş paneli ve şarj regülatörümü, çıkan koltukları satarak elde ettiğim bütçe ile almıştım. 🙂
Dönüşüm Öncesi Son Kontroller ve Düzeltmeler
Nihayetide kullanılmış bir araç aldık ve sıfır performansı beklemek mümkün değil. Koltukları ve döşemeleri söktüğümüzde sürpriz hasarlarla karşılaşmamız olası!
Pas sorunu bu ihtimallerin en başında! Eğer iç yapıda pasa dair belirtiler gördüysek, karavan dönüşümüne emek vermeden önde bu sorunları mutlaka çözmeliyiz.
Yani sıfır bir panelvanın içi nasılsa, aynı o hale getirmeliyiz.
Paslar temizlenmeli, metal ayna gibi parlayana kadar zımpara yapılmalı. Eğer varsa delikler kapatılmalı. Zımpara yapılan yerlere anti-pas uygulanmalı.
Daha da güzel olması için anti-pas üzerine bir de boya uygulaması yapılmalı.
Elektrik ve Su Tesisatı Planlaması
Yaşam alanımız olan karavanın elektriği ve suyu olmazsa olmazlardan.
Bu ikisi için de estetik olması açısından göz önünde olamayan, yapacağımız kaplamaların arkasından kalacakları şekilde bir plan belirlemeliyiz.
Tabii ki asla ulaşamayacağımız kuytu köşeye sıkışacak şekilde de bir planlama yapmamalıyız.
Olası bir arızada, kolayca sökülen bir tahtanın arkasında kablo demetine kolaylıkla ulaşabiliyor olmalıyız mutlaka. Sadece sorun anlamında düşünmeyin,
belki de bir güncelleme yapmak istediğiniz için elektrik tesisatına kolayca ulaşmak isteyeceksiniz.
Ben tavsiyeden ziyade kendi yaptığım yöntemden bahsedeyim. Yaşam aküsü için ön koltuğun altını seçtim ve kablo ağı, ön koltuğumun altından karavana yayıldı.
Yaşam aküsünden karavanın arkasına doğru sadece aydınlatma için bir hat çektim. Geri kalan tüm elektriksel işleri yaşam aküsüne yakında bıraktım.
Böylece sade bir kablo demetini ışıkları açıp kapayacağım noktadaki anahtara kadar uzattım.
Bu yöntem benim için karavan yapım aşamasında elektrik işini acaba nasıl yapmalıyım karmaşasını güzelce çözdü.
Çünkü, acaba 220v nasıl olacak, şu kablo nasıl geçecek gibi kombinasyonları düşünürken işin içinden çıkmak oldukça güç.
İşin içinden çıkabiliyor olsak bile koca bir kablo demetini örümcek ağı gibi karavanda dolaştırma fikri bana mantıklı gelmiyor.
İç kaplamanın altında kalacak kablolar mümkün olduğunca az olmalı. Bu aynı zamanda güvenlik açısından da enerji tasarrufu açısından da önemli.
Detaylı elektrik konuları için sizi buraya alalım.
Havalandırma Planlaması
Henüz ortalık savaş alanıyken, havalandırma işini de aradan çıkarmanızı tavsiye ederim. Kışın her şey yolunda, ama yazın nefes alamayan bir karavan hayatı çok zorlaştırıyor.
Karavandaki hava akımını sirkule edecek bir sistem karavan konforunu yaz aylarında çok yukarıya taşıyabilir.
Özellikle yatak nerede olacaksa, oralara tavan havalandırması (heki) ya da pencere koymanız iyi ki yapmışım dediğiniz geliştirmelerden biri olacak.
Karavann mutlaka önden ve arkadan hava alabiliyor olmalı. Bir taraftan giren temiz hava, içeride biriken ısınmış havayı diğer noktadan, adeta egzoz gibi dışarı atabilmeli.
Bazen hiç rüzgar olmadığında, içerideki havayı emen ve dışarı atan tavan pervaneleri hayatı güzelleştirebilir.
Karacan camları için de sürgülü camlardan değil de, dışarı açılan, izolasyonlu gerçek karavan camı kullanmanızı tavsiye ederim.
Cam olsun, heki olsun, her ne monte ettiyseniz, dayson gibi güçlü bir silikon ile sızdırmazlık sağlayın. Güzel işçilik yapın! Tavandan içeriye sızan suların,
zamanla rutubet ve paslanmaya neden olacağını unutmayın.
İzolasyon
Karavanı yaparken düşük bütçeler ile işin içinden çıkmaya çalışmıştım. Hatta droneumu satarak elde ettiğim bütçe ile çoğu ihtiyacımı karşılamıştım.
Biraz da bu sebepten, çok da kaliteli olmayan izolasyon malzemelerini tercih ettim. İzolasyon dünyası gün geçtikçe gelişiyor, güncel ve kalitesi kanıtlanmış bir ürünü kullanmak her zaman daha mantıklı bir yol.
Mesela ses izolasyonu sağlayan yapışkanlı süngerler, baloncuklu abbalar, izoboz keçeler güzel görünüyor. Abbayı son katman olarak (ahşap kaplamadan hemen önce) nem bariyeri olarak kullanıyorlar,
ama ben direkt saca ilk katman olarak uygulanmasını da başarılı buluyorum. Özellikle çılgın güneşin altında 50-60 derece olan sacın hemen iç tarafındaki bir abba, ciddi bir sıcaklık kırıcı görev görüyor.
Ses izolasyonu için henüz bir izolasyon malzemesi test edemediğim için bir şey söyleyemeyeceğim, ama bana göre işlevsel bir izolasyon katmanı şu şekilde:
En içteki, yani sacdan hemen sonrası için abba, ardından iri boşlukları doldurabilmek için organik taş yünü, onu üzerinde izoboz keçe ve son katman olarak -bu sefer nem bariyeri niyetiyle- abba kullanmak. Ondan sonra da ahşap kaplama…
Böyle bir senaryoda ses izolasyonu saca mı gelir, yoksa abba mı önce olmalı, denemediğim için bilmiyorum.
Zemin Kaplama
Ben hazırda duran laminant bulduğum için, eksta maliyet olmaması açısından zemini laminant ile kapladım. Bugün karavan yapacak olsam asla kullanmayacağım bir
malzeme olurdu laminantlar. Esnemeye elverişli değiller ve bazı noktalardan kırılmalar çatlamalar yapabiliyolar, tabii ki bu benim kullandığım laminantın kaltesi ile ilgili.
Fakat daha önemli bir şey söyleyeceğim; laminant kışın inanılmaz soğuk oluyor, yere basılmıyor. 🙂 Biraz pahalı, ama imkanım olsa ilk fırsatta zemini tik ağacı ile kaplardım.
İç Kaplama (Duvar & Tavan)
Tek parça kesilmiş mdf’ler, suntalar veya sıkıştırılmış herhangi bir tahta malzeme karavan için bana çok soğuk geliyor. Bildiğin mutfak evdeki mutfak dolabını karavanda neden görmek istiyorlar hiç bilmiyorum.
Mümkün olduğunca ham ahşap, karavandaki sıcak ortamı şahane bir biçimde besliyor bana göre. Bu sebeple de en kolay ve dayanıklı görünen lambriler benim iç kaplama methodumda ana bileşenler oldular.
Hem uzunlar, hem de birbirlerine geçtikleri için ekstra sağlam duruyorlar. Bunu 4 yıl boyunca türlü türlü yollara girmiş biri olarak söylüyorum. 🙂
Lambri, esneme konusunda oldukça müsait bir malzeme. Tek parça kontra plak veya benzeri malzelerin böyle ir toleransı kesinlikle yok.
Her bozuk yola girildiğinde, bağlantı noktalarına binen yük, bir noktadan sonra onarılamaz hasarlara ve kocaman parçaların zahmetli bir şekilde değişmesine sebep olabilir.
Bu aynı iç kaplamanın altına çılgın bir elektrik demeti koymak gibi, riskli bir yöntem benim için.
Bugün yeni bir karavan yapacak olsam, yine lambri veya benzer bir ahşap kullanırdım. Kesinlikle memnunum.
Su tesisatı
Su tesisatı konusu da göz korkutan aşamalardan biri. Hiç öyle olmasın. 20 litrelik iki bidon ve bir sarjlı damacana pompası ile biraz da hortum kullanarak her şeyi çözebilirsiniz.
Dört yıldır kendi kullandığım yöntemden bahsedeyim. İki tane bidonum var. Biri atık su için diğeri de temiz su için. İkisi de mutfak tezgahının altında portatif şekilde duruyorlar.
Temiz su bitince bidonu alıp çeşmeden dolduruyorum, kirli su dolunca bidonu alıp boşaltıyorum.
Bir tane mutfak tezgahım var, 150x70cm ölçüsünde. Lavobo için, mayonez karıştırma kabı aldım. Tam ortasını delip, lavobo gideri bagladım. Giderin hortumunu da tam lavobonun altında duran kirli su bidonuna soktum.
Tezgaha bir tane de arıtma sulanırının ince musluklarından koydum. Bu bataryaya damacana pompasınının sistmini bağladım ve pompanın açma kapama anahtarını uzatıp, tezgahtaki kolay bir yere konumlandırdım.
Düğmeye basınca, temiz su deposuna daldrdığım damacana poması hortumu suyu emiyor ve arıtma suyu bataryasına aktarıyor. 4 yıldır bu sistemi kullanıyorum. 🙂 Hem suyu tasarruflu kullanıyorum hem de çok ucuza yaptım. 🙂
Bazen tanıştığım karavancılar ile su muhabbetleri kaçınılmaz oluyor. 2 günde bir 150 litre tanklarını doldurmları gerekiyormuş falan. Böyle bir şımarıklığı asla kabul edemiyorum.
Evlerinde tonlarca su tüketen, parası neyse veririz şımarıklığı asla kabul edemediğim bir konu. Suyun parayla hiçbir alakası yok. Nasıl tüm insanlar eşitsek, dünyadaki kaynaklar da eşit olmalıdır.
Benim param çok daha fazla kullanmak istiyorum şmarıklığı kabul edilemez! 20 litre su 4-5 gün rahatlıkla yetiyor! 4-5 litre su, güzelce duş almanıza kesinlikle yetiyor!
Karavanın İç Dizaynı
Belki de en eğlenceli etap burası. Karavanınızın içi kocaman görünüyor. Her yer kaplanmış ve sanki bir motorlu aracın içinde değilmişsiniz gibi!
İç yerleşim konusunda çılgınlar gibi dizayn edebilirsiniz, bu kısım tamamen sizi zevkinize ve yaratıcılığınıza kalmış.
Mutfak, hemen sürücü koltuğunun arkasında mı olsun; yatak aynı zamanda koltuk ve masaya mı dönüşsün, masa ve koltuklar cam kenarı mı olsun, buzdolabı yatağın altına mı girsin, su deposu içeride mi olsun dışarı da mı olsun…
Gerçekten en eğlenceli ve en sorunsuz bölüm burası bana göre. Çok fazla kafanızı karıştırmadan aklınıza gelen en mantıklı tasarımı uygulayın.
eğer beğenmezseniz, aklınızda olan ikinci planı denersiniz, dünyanın sonu değil ya. 🙂 Ama şunu söyleyeyim, hazır bir yatak gibisi yok, iyi ki hazırlanması gereken bir yatak modeli tercih etmemişim!
Bir de karavanda uzun süreli yaşıyorsanız, arrada yapılan değişiklikler karavan yaşantınıza kesinlikle renk katıyor.
Duş & Tuvalet
Duş tuvalet takıntısı genellikle bizim ülkenin karavancılarında oluyor. Karavan hayatını merak edenlerin de genellikle ilk sorusu bu konular ile ilgili oluyor. Bilmiyorum neden bu kadar önemli, ama 4 yıllık karavan hayatımda ihtiyaç duymadım. Emekli amcalar kenef kokulu depolarıyla seyahat ede dursunlar, siz onlar gibi kimyasallar kullanıp doğaya zarar verenlerden olmayın. Alın kazma küreğinizi kendi shitpit’inizi yapın. Hem masraflardan hem de doğayı kirletmek zorunda kalmaktan kurtulun.
Ohh asla olmuyor, yapamıyorum diyorsanız bi portatif tuvalet alırsınız, ama lütfen kimyasal sıvılar kullanırken bir kez daha düşünün!
Duş konusuna gelecek olursak, yazın zaten hava dışarıda duş almaya uygun. Musluktan uzattığınız bir hortumla rahatlıkla duş alabilirsiniz ya da daha süslü bir dış duş aparatı monte edebilirsiniz. Kış içinse hemen girişe portatif bir duş yapabilirsiniz, gideri de kapı basamağına verirsiniz. Duş işi de böylelikle çözülmüş olur. 🙂
Her şey kafanıza yattıysa sıra evrak işlerinde!
Karavanınızın Projesini Çizdirin!
Proje çizmeye yetkili kişileri bulun. Karavanınızın planına göre bir çalışma yapsın ve sizin için işlemleri yürütsün.
Bulunduğunuz bölgedeki TSE kurumundan sizin için randevu alıp, sizi gitmeniz gereken zaman konusunda bilgilendirecekler.
TSE’den onay alınca, TUVTURK’ten tespit muayenesi randevusu almanız gerekiyor. Ben bu zamanlamaları muayene zamanım gelince yapmıştım. Malum iki defa muayene ücreti ödemeyi istemeyiz. 🙂
TUVTURK daha çok aracın, trafik ile ilgili uygunluğu ile ilgileniyor. Muayeneden geçmeniz halinde notere giderek yeni ruhsat alıyorsunuz, artık ruhsatınızda özel amaçlı taşıt (Motokaravan) yazıyor.
Sigorta
Bazı sigortalar karavanlar için çok güzel indirimler yapıyor. Hatta minibüsten motokaravana geçince ödediğim sigorta ücreti de düşmüştü. Avantajlı sigorta şirketlerini takip etmenizi tavsiye ederim.
Çünkü normal tarife 10 – 15 bin liraları bulabiliyor.
Şimdi karavanın tadını çıkarabilirsiniz(!)
Sezonda hareketli yerlere giderseniz, yer bulmanız zor olacaktır unutmayın. Artan kontrolsüz karavancılık, bir nevi gecekondu kültürünün bir uzantısı gibi oldu,
bu kötü ve çirkin manzaralar da dolaylı yoldan bizlerin özgürlüğünü kısıtladı.
Karavanınn tadını çıkarmak için, biraz keşif yapmanız ve pek gidilmeyen yerleri bulmanız gerekecek.
